Balığın bayat mı ? taze mi? olduğunu nasıl anlarız !!

Balığın taze olduğu nasıl anlaşılır

Balığın taze olup olmadığını anlamak için gözlerine bakmak gerektiğini söyleyen Turhan, taze balığın gözlerinin canlı ve parlak, bayat balıkların ise gözlerinin mat ve su kaybından dolayı içe çökmüş olduğunu belirtti.

Taze olup olmadığı konusunda balığın solungaçlarının da iyi fikir verdiğini ifade eden Doç. Dr. Turhan, taze balıkların solungaçlarının parlak kırmızı renkte, bayat balıkların ise solgun, kahverengimsi renkte olduğunu ve kötü koktuklarını anlattı.

''Satıcılar bazen solungaçları kırmızı boya ile boyama yoluna gidebiliyor, tüketicinin buna da dikkat etmesi gerekir" diyen Turhan, balığın taze olup olmadığını anlamanın bir başka yolunun da balığa dokunmak olduğunu vurguladı.

Turhan, şöyle konuştu:

"Balığa parmakla dokunmamız da balığın taze mi bayat mı olduğu hakkında bilgi verir. Parmakla balığın üzerine bastırdığımızda bayatsa parmak izimiz balığın üzerinde kalır, balık taze ise tekrar eski durumunu alır. Balığın taze olup olmadığını anlamak için önemli bir nokta da balığı boynundan kalem gibi yatay olarak tutmaktır. Balığı kalem tutar gibi yatay şekilde tutun, aşağı doğru eğilmiyorsa tazedir. Bir başka nokta da balığın karın kısmına bakmaktır. Büyük balıklarda özellikle mikrobiyal faaliyetten dolayı karında bir şişme olur. Bu, bayat olduğunu bize ifade edebilir. Hassas burnu olanlar içinse en önemli parametre balığın kokusudur. Bayat balık kötü, itici, amonyak kokar, taze balık ise deniz ve yosun kokar."

"Donmuş balık çözüldükten sonra tekrar dondurulmamalı"

Balığın istenilen koşullarda bekletilmemesi halinde ya da soğukta uzun süre bekletilmesi halinde yavaş yavaş bayatladığını ve tamamen bozulduğunu anlatan Turhan, şunları kaydetti:

"Bayatlamanın son aşamasına gelmiş balıklar gıda zehirlenmesine neden olur. Balık taze ise dondurucuda 3-4 ay saklanabilir. Balığı diğer et ürünleri gibi çözüldükten sonra hemen tüketmek gerekir. Balıkçılar, balıkların bol avlandığı dönemde soğuk hava deposunda depoladıkları balıkları çözdürerek tüketiciye sunuyor. Bu balıkların tamamını satamıyor, tekrar dondurup çözdürüp tüketiciye veriyorlar. Bu çok tehlikeli. Bunların kontrollerinin yeterince yapılması lazım."

Doç. Dr. Turhan, tüketicilerin balığı bildikleri, güvendikleri ve sürekli alışveriş yaptıkları balıkçıdan almalarını önerdi.

Zehirlenme Sonrası Neler Yapılabilir?

Balık zehirlenmesi, balığın tüketilmesinden en az 2-4 saat arasında etkisini göstermeye başlamaktadır. Zehirlenmenin belirtileri ise yaklaşık 1 saat içerisinde kendisini göstermektedir. İnsanlarda balık zehirlenmeleri anafilaktik şoklara neden olabilmektedir. Bir takım bakteri oluşumları çupra, istavrit orkinos, uskumru, palamut gibi birçok balık türlerinde zararlı toksinler oluştururlar. Bu balıkların da tüketilmesiyle beraber balık zehirlenmesi de meydana gelmektedir. Bazı deniz kamçılıları da bu tür zararlı toksinleri üretebilirler. Balıkların bazı türleri, bu toksin kamçılılarla beslendikten sonra insanlar için zehirli birer canlıya dönüşmektedirler. Bu zararlı toksinler balığın iç organlarında ve kafa kısmında aynı zaman da da sinir sistemlerine yer edinirler. Özellikle kirli sularda avlanan balıklar insan sağlığına büyük tehditler oluşturmaktadır. Bu bağlamda balık alırken güvendiğiniz yerlerden günlük en tazesini almaya özen gösteriniz. Bayat balık almaktan kaçınınız.

Balık zehirlenmesinin belirtileri

• Şiddetli mide bulantısı,
• Kusma, yüksek ateş,
• Baygınlık, titreme,
• Mide krampı,
• Bitkinlik, baş dönmesi,
• Bilinç kaybı,
• Kas krampları gibi belirgin belirtilere de sahip olunduğu bu bağlamda bilinmesi gerekenlerdendir. Bu gibi belirgin etkileşimlerle zehirlenme kendini belli edeceğinden balık zehirlenmesi böylece kolaylıkla anlaşılabilir.

Balık zehirlenmesinin tedavisi nelerdir?

Balım zehirlenmesi vakalarının çoğu kendiliğinden doktoragidilmeden bir kaç günde kendiliğinden geçebilmektedir. Şayet bu rahatsızlık birkaç günden fazla sürerse, dışkınızda kan varsa, kesinlikle tıbbi bir yardım almanız gerekmektedir. Bu tarzzehirlenmelerin tedavisinde ki amaç kaybedilen sıvı vemineralleri yerine koymak ve zehirlenmeye neden olan bakterioluşumlarını tamamen ortadan kaldırmak olacaktır. Zehirlenmeye neden olan bakterinin bulunmasının ardından antibiyotik tedavisine başlanacaktır. Şayet her kişide her bakteride bu tedavi yöntemi kullanılmayabilmektedir. Ardından evinizde aldığınız sıvıların yeterli olduğundan emin olunuz. Mideniz bulanıyor ve balık zehirlenmesinden dolayı kusuyorsanız bir şeyler yemeyin. Son olarak hijyen vetemizliğe dikkat ederek yayılmasının önüne geçiniz.

Diğer yapılması gerekenler:        

• Zehirlenen kişi iyice kusturularak yedikleri çıkartılır,
• Müshil verilerek bağırsakların iyice boşalması sağlanır,
• Daha sonrasında oluşan ishali önlemek için ishal hapı hastaya verilir,
• Hasta 24 saat süre içerisinde bol sıvı tüketmesi sağlanır,
• Diğer günde mideyi yormayacak besinler tüketilmesi tavsiye edilmektedir,